De 11 regels in een tabel
Per regel: waar het risico van de verkoper naar de koper gaat, wie het hoofdvervoer betaalt, wie moet verzekeren, en wie de uitvoer- en invoerformaliteiten doet. Bij invoer in de EU betekent "invoer": de aangifte, het invoerrecht en de btw bij invoer.
| Regel | Risico gaat over | Hoofdvervoer betaalt | Verzekering | Uitvoer | Invoer |
|---|---|---|---|---|---|
| Voor elk soort vervoer | |||||
| EXW | Als de goederen bij de verkoper klaarstaan, nog niet geladen | koper | geen plicht | koper | koper |
| FCA | Bij overdracht aan de vervoerder van de koper, op de genoemde plaats | koper | geen plicht | verkoper | koper |
| CPT | Bij overdracht aan de eerste vervoerder, op de plaats van verzending | verkoper | geen plicht | verkoper | koper |
| CIP | Bij overdracht aan de eerste vervoerder, op de plaats van verzending | verkoper | verkoper, ruime dekking (ICC A) | verkoper | koper |
| DAP | Op de plaats van bestemming, klaar om te lossen | verkoper | geen plicht | verkoper | koper |
| DPU | Op de plaats van bestemming, gelost | verkoper | geen plicht | verkoper | koper |
| DDP | Op de plaats van bestemming, ingeklaard en klaar om te lossen | verkoper | geen plicht | verkoper | verkoper (let op) |
| Alleen voor zee en binnenvaart | |||||
| FAS | Langszij het schip, in de haven van verzending | koper | geen plicht | verkoper | koper |
| FOB | Aan boord van het schip, in de haven van verzending | koper | geen plicht | verkoper | koper |
| CFR | Aan boord van het schip, in de haven van verzending | verkoper, tot de haven van bestemming | geen plicht | verkoper | koper |
| CIF | Aan boord van het schip, in de haven van verzending | verkoper, tot de haven van bestemming | verkoper, minimale dekking (ICC C) | verkoper | koper |
Ga direct naar een regel: EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP, FAS, FOB, CFR, CIF.
Betalen is niet hetzelfde als risico dragen. Bij CPT, CIP, CFR en CIF betaalt de verkoper het vervoer tot de bestemming, maar het risico gaat al bij verzending over op de koper. Raakt de lading onderweg beschadigd, dan is dat jouw schade. Bij CFR en CPT moet je dus zelf aan een verzekering denken.
De 11 Incoterms een voor een
Elke regel in een paar zinnen. De tabel hierboven laat dezelfde informatie naast elkaar zien. De namen zijn die van Incoterms 2020.
EXW (Ex Works): de koper doet alles
Het risico gaat over zodra de goederen bij de verkoper klaarstaan, nog niet geladen. De koper laadt en regelt de uitvoer, het vervoer en de invoer, en niemand hoeft te verzekeren. Verwacht je dat je de uitvoer uit het land van verzending niet zelf kunt regelen, dan raadt de ICC FCA aan.
FCA (Free Carrier): de verkoper geeft af aan jouw vervoerder
Bij FCA doet de verkoper de uitvoer en gaat het risico over zodra de goederen op de genoemde plaats zijn afgegeven aan de vervoerder van de koper, bijvoorbeeld bij de verkoper zelf, in een magazijn of op een terminal. De koper betaalt het hoofdvervoer en doet de invoer, en niemand hoeft te verzekeren. FCA kan bij elk soort vervoer. De ICC raadt het aan voor containers, omdat de verkoper de container meestal bij de terminal aflevert, vaak dagen voordat het schip vertrekt.
CPT (Carriage Paid To): de verkoper betaalt het vervoer
Bij CPT doet de verkoper de uitvoer en betaalt hij het hoofdvervoer tot de genoemde bestemming, maar het risico gaat eerder over, zodra de goederen op de plaats van verzending aan de eerste vervoerder zijn gegeven. Niemand hoeft te verzekeren, dus denk zelf aan een verzekering. De koper doet de invoer. CPT kan bij elk soort vervoer.
CIP (Carriage and Insurance Paid To): CPT plus verzekering
CIP werkt als CPT: de verkoper betaalt het vervoer tot de genoemde bestemming, en het risico gaat over op de koper zodra de goederen aan de eerste vervoerder zijn gegeven. Daarnaast moet de verkoper verzekeren met de ruime dekking van clausule (A) van de Institute Cargo Clauses, voor minstens 110% van de contractprijs. De koper doet de invoer.
DAP (Delivered at Place): de verkoper levert op de bestemming
Bij DAP doet de verkoper de uitvoer, betaalt hij het vervoer en draagt hij het risico tot de genoemde plaats van bestemming, waar de goederen klaarstaan om te lossen. De koper doet de invoer en betaalt het invoerrecht en de btw. Niemand hoeft te verzekeren.
DPU (Delivered at Place Unloaded): DAP, maar gelost
DPU is hetzelfde als DAP, behalve dat de verkoper de goederen op de genoemde plaats van bestemming ook lost. De koper doet de invoer en betaalt het invoerrecht en de btw. DPU is sinds 2020 de naam van wat vroeger DAT heette.
DDP (Delivered Duty Paid): de verkoper doet ook de invoer
Bij DDP levert de verkoper op de genoemde bestemming, ingeklaard voor invoer en klaar om te lossen, en neemt hij de invoer, het invoerrecht en de btw op zich. Volgens de ICC kan dat voor een buitenlandse verkoper niet altijd, en in de praktijk komt de aangifte vaak toch op jouw naam. Lees de opmerking bij DDP voordat je het accepteert.
FAS (Free Alongside Ship): alleen zee en binnenvaart
Bij FAS doet de verkoper de uitvoer en gaat het risico over zodra de goederen langszij het schip liggen in de haven van verzending. Daarna betaalt de koper het hoofdvervoer, doet hij de invoer en draagt hij het risico. Niemand hoeft te verzekeren.
FOB (Free On Board): alleen zee en binnenvaart
Bij FOB doet de verkoper de uitvoer en gaat het risico over zodra de goederen aan boord van het schip zijn in de haven van verzending. De koper betaalt het hoofdvervoer en doet de invoer, en niemand hoeft te verzekeren. FOB is niet bedoeld voor luchtvracht. In de praktijk wordt FOB bij containers toch veel gebruikt, al raadt de ICC daar FCA aan.
CFR (Cost and Freight): alleen zee en binnenvaart
Bij CFR betaalt de verkoper het vervoer tot de haven van bestemming, maar het risico gaat over op de koper zodra de goederen aan boord zijn in de haven van verzending. Niemand hoeft te verzekeren, dus denk zelf aan een verzekering. Kosten in de haven van bestemming, zoals lossen en terminalkosten, zijn meestal voor de koper, tenzij het vervoerscontract van de verkoper die dekt.
CIF (Cost, Insurance and Freight): alleen zee en binnenvaart
CIF werkt als CFR: de verkoper betaalt het vervoer tot de haven van bestemming, en het risico gaat over op de koper zodra de goederen aan boord zijn in de haven van verzending. Daarnaast moet de verkoper verzekeren met minimaal de dekking van clausule (C) van de Institute Cargo Clauses, de beperkte dekking, voor minstens 110% van de contractprijs. De koper doet de invoer. CIF is niet voor luchtvracht of andere vormen van vervoer.
Waar de regels verschillen: per groep
EXW: de koper doet alles. Ex Works. De verkoper zet de goederen klaar bij zijn bedrijf en hoeft ze niet eens te laden. De koper laadt en regelt het ophalen, de uitvoer, het vervoer en de invoer. Een koper uit de EU kan de uitvoer uit bijvoorbeeld China meestal niet zelf doen. In de praktijk doet de leverancier de uitvoer dan toch, buiten de afspraak om. Verwacht je dat je de uitvoer niet zelf kunt regelen, dan raadt de ICC FCA aan. Daarbij doet de verkoper de uitvoer.
FCA, FAS en FOB: de verkoper levert af in zijn land. De verkoper doet de uitvoer en levert aan de vervoerder die de koper kiest: bij FCA op een afgesproken plaats (zijn eigen bedrijf, een magazijn of een terminal), bij FAS langszij het schip, bij FOB aan boord. Daarna betaalt en draagt de koper het risico. FAS en FOB zijn bedoeld voor zee en binnenvaart. Bij containers levert de verkoper de container meestal af bij de terminal, vaak dagen voor het schip vertrekt. Daarom raadt de ICC voor containers FCA aan, en CPT of CIP als de verkoper het vervoer betaalt. In de praktijk wordt FOB bij containers toch veel gebruikt.
CPT, CIP, CFR en CIF: de verkoper betaalt het vervoer. De verkoper regelt en betaalt het vervoer naar de genoemde bestemming, maar het risico gaat over zodra de goederen op de plaats van verzending aan de eerste vervoerder zijn gegeven (CPT, CIP) of aan boord zijn (CFR, CIF). Alleen bij CIF en CIP moet de verkoper ook verzekeren. Kosten in de haven van bestemming, zoals lossen en terminalkosten, zijn meestal voor de koper, tenzij het vervoerscontract van de verkoper die dekt.
DAP, DPU en DDP: de verkoper levert op de bestemming. De verkoper draagt het risico tot de genoemde plaats van bestemming. Bij DAP staan de goederen daar klaar om te lossen, bij DPU lost de verkoper ze ook. Bij DAP en DPU doet de koper de invoer en betaalt hij het invoerrecht en de btw. Bij DDP doet de verkoper ook de invoer.
Verzekering: alleen bij CIF en CIP verplicht
Bij CIF moet de verkoper minimaal de dekking van de Institute Cargo Clauses (C) afsluiten. Dat is de beperkte dekking. Partijen mogen een ruimere dekking afspreken. Bij CIP moet het de ruime dekking van clausule (A) zijn. Bij beide regels is het verzekerde bedrag minstens de contractprijs plus 10%, dus 110%. Wat een polis precies dekt, staat in de polis zelf. Vraag die op.
Bij de andere negen regels legt de Incoterm niemand een verzekering op. Wie het risico draagt, doet er verstandig aan het wel te doen.
De Incoterm en je douanewaarde
Het invoerrecht wordt berekend over de douanewaarde. Dat is de prijs die je voor de goederen betaalt, plus onder meer de kosten van vervoer, verzekering, laden en behandelen tot de plaats waar ze de EU binnenkomen (DWU artikel 70 en 71). Bij zeevracht is dat de eerste haven in de EU (Uitvoeringsverordening 2015/2447, artikel 137). Ook bijvoorbeeld verkoopcommissies, verpakking en royalty's die je als voorwaarde voor de koop betaalt, tel je op als ze niet in de prijs zitten. De Incoterm bepaalt wat er al in de factuurprijs zit en wat je moet optellen of mag aftrekken:
| Incoterm op de factuur | Voor de douanewaarde |
|---|---|
| EXW | Tel alle kosten van vervoer, laden en verzekering tot de plaats van binnenkomst in de EU op, ook die in het land van verzending. |
| FCA, FAS, FOB | Tel de vracht tot de plaats van binnenkomst in de EU op, en de verzekering als je die afsluit. Die staan meestal op de vrachtfactuur van je expediteur, niet op de handelsfactuur. |
| CFR, CPT | De vracht zit in de prijs. Tel een verzekering op als je die zelf afsluit. |
| CIF, CIP | Vracht en verzekering zitten in de prijs. Ligt de bestemming verder dan de plaats van binnenkomst, dan telt het vervoer daarna niet mee. Laat dat bedrag apart vermelden, anders kun je het moeilijk aantonen. |
| DAP, DPU | Het vervoer na binnenkomst in de EU telt niet mee. Laat dat bedrag apart vermelden. |
| DDP | Het vervoer na binnenkomst in de EU, het invoerrecht en de btw bij invoer tellen niet mee (DWU artikel 72). Laat die bedragen apart vermelden. |
Let op bij DDP
Bij DDP zegt de verkoper dat hij de invoer regelt en het invoerrecht en de btw betaalt. Volgens de ICC is dat voor een buitenlandse verkoper niet altijd mogelijk. Wie in de EU aangifte doet, moet in principe in de EU gevestigd zijn (DWU artikel 170). In de praktijk schakelt de verkoper dus een expediteur in die als indirect vertegenwoordiger op eigen naam aangifte doet (DWU artikel 18). Wie de btw bij invoer moet betalen, bepaalt het land van invoer (btw-richtlijn artikel 201). Is de verkoper de importeur, dan doet hij daarna een levering in het land van invoer (btw-richtlijn artikel 32). Daarvoor heeft hij daar in de praktijk een btw-registratie nodig. Zie ook wie is de importeur.
Vaak gaat het anders. De aangifte wordt op jouw naam en met jouw EORI-nummer gedaan, en de leverancier betaalt alleen de kosten. Dan ben jij de aangever en de schuldenaar van de douaneschuld (DWU artikel 5 en 77). Klopt de HS-code of de waarde niet, dan krijg jij de naheffing, ook al stond er DDP op de factuur.
Vraag bij DDP daarom vooraf op wiens naam de aangifte wordt gedaan, wie de btw bij invoer betaalt en of je de aangifte te zien krijgt.
Controleer de Incoterm op je factuur
De Incoterm bepaalt welke kosten je nog krijgt en wat er in de douanewaarde meetelt. Controleer daarom voordat de goederen verscheept worden:
- Staat er een Incoterm op de factuur, met een plaats erachter? "FOB" alleen zegt niet in welke haven.
- Staat het jaartal erbij, bijvoorbeeld "Incoterms 2020"? De versies verschillen. Zo heet DAT sinds 2020 DPU, en is bij CIP de verplichte dekking ruimer geworden.
- Past de Incoterm bij wat je met de leverancier hebt afgesproken en bij het soort vervoer? FAS, FOB, CFR en CIF zijn alleen voor zee en binnenvaart, dus bij luchtvracht klopt FOB of CIF niet.
- Kloppen vracht en verzekering met de vrachtfactuur, het vervoersdocument en het verzekeringsbewijs?
Laat je zending controleren
Import8 leest je factuur, paklijst en vervoersdocument en laat zien wat niet klopt of ontbreekt, ook bij de Incoterm. Bij elke bevinding staat de bron, en je krijgt een bericht dat je zo naar je leverancier kunt sturen. Een gratis account heeft 5 credits, zonder creditcard.
Controleer je zending →Veelgestelde vragen over Incoterms
Wat is een Incoterm?
Een Incoterm is een afspraak tussen koper en verkoper over wie het vervoer regelt, wie het risico draagt en wie de uitvoer en invoer doet. Incoterms 2020 heeft 11 regels. Hij staat op de factuur, met een plaats erachter, bijvoorbeeld "FCA Shenzhen".
Wat betekent FCA bij Incoterms?
FCA (Free Carrier) betekent dat de verkoper de uitvoer doet en de goederen op een afgesproken plaats afgeeft aan de vervoerder die de koper kiest. Vanaf dat moment betaalt de koper het hoofdvervoer en draagt hij het risico. Niemand hoeft te verzekeren. FCA kan bij elk soort vervoer en is wat de ICC aanraadt voor containers.
Wat is het verschil tussen FCA en FOB?
Bij FCA geeft de verkoper de goederen op een afgesproken plaats af aan de vervoerder van de koper, en het kan bij elk soort vervoer. Bij FOB worden de goederen aan boord van het schip geleverd in de haven van verzending, en FOB is alleen voor zee en binnenvaart. Voor containers raadt de ICC FCA aan, omdat de verkoper de container meestal bij de terminal aflevert, vaak dagen voordat het schip vertrekt.
Wat betekent CIF en wie verzekert?
Bij CIF (Cost, Insurance and Freight) betaalt de verkoper het vervoer en de verzekering tot de haven van bestemming, maar het risico gaat over op de koper zodra de goederen aan boord zijn in de haven van verzending. De verkoper moet minimaal de dekking van de Institute Cargo Clauses (C) afsluiten, de beperkte dekking. CIF is alleen voor zee en binnenvaart.
Wat is het verschil tussen CIF en CIP?
CIF is alleen voor zee en binnenvaart, het risico gaat over zodra de goederen aan boord zijn, en de verkoper moet minimaal verzekeren met clausule (C), de beperkte dekking. CIP kan bij elk soort vervoer, het risico gaat over bij overdracht aan de eerste vervoerder, en de verkoper moet verzekeren met de ruime dekking van clausule (A). Bij beide is het verzekerde bedrag minstens 110% van de contractprijs.
Bij welke Incoterms betaalt de verkoper de vracht?
Bij CPT, CIP, CFR, CIF, DAP, DPU en DDP. Betalen is niet hetzelfde als risico dragen: bij CPT, CIP, CFR en CIF gaat het risico bij verzending over op de koper. Raakt de lading onderweg beschadigd, dan is dat de schade van de koper.
Wie betaalt invoerrecht en btw bij DAP en DDP?
Bij DAP en DPU doet de koper de invoer en betaalt hij het invoerrecht en de btw. Bij DDP zegt de verkoper dat te doen, maar volgens de ICC kan dat voor een buitenlandse verkoper niet altijd. Vaak wordt de aangifte op naam van de koper gedaan, met zijn EORI-nummer, en dan is de koper de aangever en de schuldenaar van de douaneschuld. Vraag dus vooraf op wiens naam de aangifte komt.
Heeft de Incoterm invloed op de douanewaarde?
Ja. Het invoerrecht wordt berekend over de douanewaarde, en daarin zitten onder meer de kosten van vervoer en verzekering tot de plaats waar de goederen de EU binnenkomen. De Incoterm bepaalt wat al in de factuurprijs zit en wat je moet bijtellen of mag aftrekken. Zie de tabel bij de Incoterm en je douanewaarde.
Bronnen
Verificatiedatum: november 2026.
- ICC: Incoterms 2020
- ICC Academy: EXW of DDP
- ICC Academy: FCA of FOB
- ICC Academy: FAS of FOB
- ICC Academy: CPT of CIP
- ICC Academy: CFR of CIF
- ICC Academy: CIP of CIF
- ICC Academy: DPU of DAP
- ICC Academy: DAP of DDP
- ICC Academy: C- of D-regels
- ICC: Incoterms 2020 FCA and CPT, best practice for shipping containers through ports
- Douanewetboek van de Unie: Verordening (EU) 952/2013, artikel 5, 18, 70 tot 72, 77 en 170 (EUR-Lex)
- Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2447, artikel 137: plaats van binnenkomst (EUR-Lex)
- Btw-richtlijn 2006/112/EG, artikel 32 en 201 (EUR-Lex)
Deze pagina helpt bij de voorbereiding en is geen juridisch of douaneadvies. De volledige tekst van de Incoterms staat in de uitgave van de ICC. Check belangrijke punten bij je expediteur of de Douane.
