Het Carbon Border Adjustment Mechanism — CBAM, ook wel het koolstofgrensaanpassingsmechanisme — is de CO₂-heffing die de EU oplegt aan koolstofintensieve goederen die van buiten de EU worden ingevoerd. Per 1 januari 2026 is de definitieve fase ingegaan. Dat betekent: CBAM-goederen mogen alleen door een Authorized CBAM Declarant (ACD) in het vrije verkeer worden gebracht in de EU.
TL;DR — Geen tijd om te lezen?
Bereken je CBAM-certificaatkosten in 30 seconden.
Als u staal, aluminium, cement, kunstmest of waterstof importeert vanuit landen buiten de EU, kan dit direct op u van toepassing zijn. Op deze pagina vindt u alles wat u nodig heeft: welke producten in scope vallen, hoe de certificaatprijs werkt, wat de boetes zijn als u niets doet, en een praktisch stappenplan voor de Nederlandse importeur. Weet u nog niet zeker of CBAM überhaupt op u van toepassing is? Begin bij de sectortabel en de uitleg over de 50-ton drempel.
CBAM tijdlijn: wat gold wanneer, wat geldt nu
| Datum | Mijlpaal | Status |
|---|---|---|
| 1 oktober 2023 | Start transitieperiode — kwartaalrapportages verplicht | Gepasseerd |
| 1 januari 2026 | Start definitieve fase — alleen ACD's mogen CBAM-goederen invoeren | Operationeel |
| 31 maart 2026 | Overgangsdatum: importeurs die vóór deze datum een ACD-aanvraag hadden ingediend, mochten CBAM-goederen blijven invoeren terwijl hun aanvraag in behandeling was (Verordening (EU) 2025/2083, overgangsartikel). Wie na die datum nog geen aanvraag had ingediend, werd onderworpen aan handhavingsrisico en mogelijke boetes. | Gepasseerd |
| 7 april 2026 | Q1 2026 certificaatprijs gepubliceerd: €75,36/ton CO₂e | Gepasseerd |
| 6 juli 2026 | Q2 2026 certificaatprijs gepubliceerd | Komend |
| 1 februari 2027 | Certificaten te koop via CBAM-register | Komend |
| 30 september 2027 | Eerste jaarlijkse CBAM-aangifte (over geheel 2026) | Komend |
Naast de overgang naar de definitieve fase is er één wezenlijke vereenvoudiging doorgevoerd: het Omnibus-vereenvoudigingspakket (Verordening (EU) 2025/2083, aangenomen 8 oktober 2025, gepubliceerd in het Publicatieblad op 17 oktober 2025, in werking getreden op 20 oktober 2025) heeft een de minimis-drempel van 50 ton ingevoerd. Importeurs die minder dan 50 ton per jaar aan CBAM-goederen invoeren, zijn vrijgesteld van registratie- en certificaatverplichtingen. De uitzondering: waterstof en elektriciteit kennen geen drempel — die zijn altijd verplicht.
Welke sectoren en producten vallen onder CBAM?
Huidige scope (2026)
| Sector | Indicatieve CN-codes | 50-ton vrijstelling? |
|---|---|---|
| IJzer en staal | 72xx, 7301–7326 (incl. CN 7318) | Ja |
| Aluminium | 7601–7616 (76xx) | Ja |
| Cement | 2523, 2507 40 | Ja |
| Kunstmest | 2808, 2814, 2834 21, 3102, 3105 | Ja |
| Waterstof | 2804 10 00 | Nee — altijd verplicht |
| Elektriciteit | 2716 00 00 | Nee — altijd verplicht |
Wat veel importeurs missen
Schroeven, bouten en bevestigingsmiddelen (CN 7318) vallen onder CBAM. Dit is een van de meest gemiste categorieën. Het zijn eindproducten, maar ze vallen onder het hoofdstuk ijzer en staal en vallen binnen de CBAM-scope.
De 50-ton drempel geldt cumulatief voor alle CBAM-goederen samen. Niet per product, niet per zending, maar als het totale gewicht van alle CBAM CN-codes die u in een kalenderjaar invoert — per importeur. 30 ton staal + 25 ton aluminium = 55 ton = boven de drempel.
Bij indirecte douanevertegenwoordiging verschuift de verantwoordelijkheid. Als een niet-EU-partij importeert via een indirecte douanevertegenwoordiger (expediteur), rusten de CBAM-verplichtingen bij de vertegenwoordiger — ook als de goederen niet voor eigen rekening zijn.
Downstream-uitbreiding: nog geen vastgestelde wet
De Europese Commissie werkt aan een voorstel om CBAM uit te breiden met circa 180 productcategorieën van staal- en aluminium-intensieve verwerkte producten (autoonderdelen, huishoudelijke apparaten, kabels, bouwmaterialen). Dit voorstel is nog niet aangenomen door Europees Parlement en Raad. Mogelijke inwerkingtreding: 2028. Exacte scope en datum onzeker.
De 50-ton drempel: is CBAM op mij van toepassing?
De snelste manier om "geldt CBAM voor mij?" te beantwoorden: tel alle CBAM-goederen die u in het afgelopen kalenderjaar heeft ingevoerd op in kilogrammen.
Onder 50.000 kg totaal
Geen ACD-aanvraag vereist. U moet wel de Y127-code op uw douaneaangiften vermelden (uw expediteur regelt dit doorgaans).
Boven 50.000 kg totaal
Volledige CBAM-verplichtingen van kracht — ACD-status aanvragen en uiteindelijk certificaten kopen.
Waterstof of elektriciteit (elk volume)
Uitgezonderd van de 50-tons de-minimis-vrijstelling.
Let op twee veelgemaakte fouten: telt u alle CBAM CN-codes bij elkaar op, niet alleen uw hoofdproduct? En als uw bedrijf voor meerdere klanten importeert: die volumes worden opgeteld op het niveau van de importeur, niet per klant.
CBAM-certificaatprijs en wat u werkelijk betaalt in 2026
Hoe de prijs tot stand komt
De prijs van een CBAM-certificaat is direct gekoppeld aan de gemiddelde sluitingsprijs van EU-ETS-veilingen in dezelfde periode. In 2026 wordt de prijs per kwartaal achteraf vastgesteld (gepubliceerd na afloop van het kwartaal). Vanaf 2027 wordt dit wekelijks gepubliceerd.
De Q1 2026-certificaatprijs bedraagt €75,36 per ton CO₂e, gepubliceerd door de Europese Commissie op 7 april 2026, op basis van de gemiddelde veilingsluitingsprijs van het EU-ETS over januari–maart 2026 (Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2548).
| Kwartaal | Prijs | Publicatiedatum |
|---|---|---|
| Q1 2026 (jan–mrt) | €75,36/tCO₂e | 7 april 2026 |
| Q2 2026 (apr–jun) | Nog niet gepubliceerd | 6 juli 2026 |
| Q3 2026 (jul–sep) | Nog niet gepubliceerd | 5 oktober 2026 |
| Q4 2026 (okt–dec) | Nog niet gepubliceerd | 4 januari 2027 |
De phase-in factor: waarom 2026 goedkoop is
CBAM-kosten worden geleidelijk ingefaseerd van 2026 (2,5%) naar 2034 (100%), parallel aan de afbouw van gratis ETS-rechten.
| Jaar | Phase-in factor | Voorbeeld: kosten voor 100 ton BF/BOF warm gewalst staal uit China (2026) |
|---|---|---|
| 2026 | 2,5% | €284 (zie berekening hieronder) |
| 2030 | 27,5% | ~€3.100 |
| 2034 | 100% | ~€11.300 |
Rekenvoorbeeld: 100 ton BF/BOF warm gewalst staal uit China (2026)
Met default-emissiewaarden (geen leveranciersdata nodig):
Stap 1 — Embedded emissies per ton:
1,370 tCO₂e (defaultwaarde voor BF/BOF warm gewalst staal, Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2621 van de Commissie)
Stap 2 — Certificaatkosten per ton vóór opslag:
1,370 × €75,36 = €103,24
Stap 3 — Opslag defaultwaarde (+10% in 2026):
€103,24 × 1,10 = €113,57 per ton
Stap 4 — Phase-in factor (2,5% in 2026):
€113,57 × 2,5% = €2,84 per ton
Stap 5 — Totaal voor 100 ton:
100 × €2,84 = €284
De opslag van 1,10 geldt alleen bij gebruik van defaultwaarden. Kunt u geverifieerde werkelijke emissiedata van uw leverancier aanleveren, dan vervalt de opslag. Let op: 1,370 tCO₂e/t is de benchmark voor de BF/BOF-productieroute — de meest koolstofintensieve staalproductieroute. Staal via elektrische boogoven (EAF) op schroot heeft een defaultwaarde van 0,072 tCO₂e/t — een factor 19 lager.
Conclusie voor 2026: een typische MKB-importeur van 100–500 ton staal betaalt tussen de €280 en €1.400 aan certificaten voor het hele jaar. De administratieve last — ACD-registratie, aangifte, mogelijk verificateur — weegt in 2026 in verhouding zwaarder dan de financiële verplichting.
Boetes: wat gebeurt er als u niets doet?
De NEa heeft CBAM-handhaving expliciet als prioriteit voor 2026 benoemd: "In 2026 richt toezicht en handhaving zich vooral op de invoer van CBAM-goederen zonder geldige toelating." (NEa toezicht CBAM, zie ook: NEa CBAM-interventiebeleid 2026, gepubliceerd 17 december 2025)
De boetes hieronder zijn gesplitst in EU-brede regels (van toepassing in alle lidstaten) en Nederlandse nationale uitvoeringsregels.
EU-brede boetes (Verordening (EU) 2023/956, Artikel 26)
| Overtreding | Boete |
|---|---|
| Onvoldoende certificaten ingeleverd bij jaarlijkse aangifte | €100 per ton CO₂e aan niet-ingeleverde certificaten (Artikel 26(1)) |
| Importeren boven de drempel zonder ACD-status | 3 tot 5 keer het bedrag van €100, afhankelijk van duur, ernst en opzettelijkheid van de overtreding (Artikel 26(2)) |
| Niet (correct) rapporteren (transitieperiode) | €10–50 per ton niet-gerapporteerde CO₂e |
| Herhaalde of ernstige overtredingen | Intrekking ACD-autorisatie |
Nederland-specifiek: maximale bestuurlijke boetes (Wet milieubeheer, wetsvoorstel operationalisering CBAM, september 2025)
| Jaaromzet onderneming | Maximale bestuurlijke boete per overtreding |
|---|---|
| Tot €4,5 miljoen | €450.000 |
| Meer dan €4,5 miljoen | Maximaal 10% van de jaaromzet |
Deze maxima gelden op basis van de Nederlandse uitvoeringsregelgeving. Andere EU-lidstaten kunnen in hun nationale wetgeving andere maximale boetehoogtes vaststellen.
Het grootste risico voor een importeur die niets heeft gedaan: importeren zonder ACD-status gecombineerd met opgelopen ontbrekende certificaten. Op 3 tot 5 keer het standaardbedrag kan dit snel fors oplopen bij volumes boven de 50 ton.
7-stappen actieplan voor de Nederlandse importeur
Bepaal of u boven de drempel zit
Tel alle CBAM CN-codes die u in 2026 importeert (of heeft geïmporteerd) op in kilogrammen. Onder 50.000 kg: geen ACD nodig. Daarboven: door naar stap 2. Waterstof en elektriciteit: vallen niet onder de 50-tons-vrijstelling — altijd verplicht ongeacht volume.
Regel eHerkenning EH3
Voor toegang tot het CBAM-register en het Nederlandse aanvraagportaal (cbamtoelating.nl) heeft u eHerkenning niveau EH3 nodig. Kosten: circa €50–150 per jaar per gebruiker. Doorlooptijd aanvraag: 5–10 werkdagen.
Vraag ACD-status aan bij de NEa
Via cbamtoelating.nl. Maximale doorlooptijd: 120 dagen. Heeft u nog geen ACD-aanvraag ingediend, dan mag u geen CBAM-goederen invoeren boven de 50-ton drempel. De overgangsperiode voor importcontinuïteit die gold tot 31 maart 2026 is afgelopen. Dien direct een aanvraag in — importeurs zonder ACD-status zijn in 2026 de handhavingsprioriteit van de NEa.
Kies uw emissiemethode
Default values: beschikbaar zonder leveranciersdata, met opslag (+10% voor staal/aluminium/cement in 2026). Geen externe verificatie nodig. Actual values: vereisen een CBAM Communication Template van uw leverancier. Geen opslag, lagere kosten. Vereist verificatie door een geaccrediteerde partij vanaf 2027.
Leg een verificateur vast (voor de aangifte van 2027)
De verificateurmarkt is in meerdere EU-lidstaten krap. Indicatieve kosten voor MKB: €2.000–€8.000 per audit. Begin hier vroeg mee — Q3/Q4 2026 is het juiste moment om een contract af te sluiten.
Koop certificaten (vanaf 1 februari 2027)
Koop certificaten via het CBAM-register vanaf 1 februari 2027. Het kwartaalvereiste is dat uw account aan het einde van elk kwartaal certificaten aanhoudt die minimaal 50% van de totale embedded emissies dekken van alle CBAM-goederen die u vanaf het begin van het jaar heeft ingevoerd. Valt uw saldo onder deze drempel, dan moet u aanvullende certificaten kopen.
Onder de herziene regels (Verordening (EU) 2025/2083) is de terugkooplimiet voor overtollige certificaten gekoppeld aan uw werkelijke jaarlijkse inkoopverplichting. De vroegere één-derde-regel is vervangen.
Dien de jaarlijkse CBAM-aangifte in (voor 30 september 2027)
De eerste echte financiële afrekening: inleveren van certificaten over geheel 2026. De Commissie trekt de benodigde certificaten in uit uw rekening.
Veelgestelde vragen
Certificaten zijn verkrijgbaar vanaf 1 februari 2027 via het CBAM-register (CBAM-register). Ze dekken uw import van heel 2026. De eerste jaarlijkse aangifte — waarbij u de certificaten formeel overdraagt — heeft als deadline 30 september 2027. In 2026 zelf koopt u nog geen certificaten, maar u heeft wel ACD-status nodig en moet de juiste codes op elke douaneaangifte vermelden.
Een ACD is een in de EU gevestigde importeur die autorisatie heeft ontvangen van de bevoegde nationale autoriteit — in Nederland de NEa — om CBAM-goederen in te voeren in de definitieve fase. Zonder ACD-status worden uw CBAM-goederen aan de grens geblokkeerd vanaf 1 januari 2026. U vraagt ACD-status aan via cbamtoelating.nl met eHerkenning EH3. De doorlooptijd bedraagt maximaal 120 dagen.
Ja. CN-code 7318 (schroeven, bouten, moeren, klinknagels, sluitringen) valt onder het hoofdstuk ijzer en staal en valt binnen de CBAM-scope. Importeurs van bevestigingsmiddelen ontdekken dit regelmatig later dan verwacht. Als u deze producten importeert vanuit niet-EU-landen en uw totale CBAM-volume overschrijdt 50 ton per jaar, bent u registratieplichtig.
Als het totale gewicht van uw CBAM-goederen in een kalenderjaar onder 50.000 kg blijft, bent u vrijgesteld van ACD-registratie en certificaatverplichtingen. U moet wel zorgen dat de juiste douanecode op uw aangiften staat (Y127 voor vrijgestelde importeurs). Uw expediteur regelt dit doorgaans. Let op: waterstof en elektriciteit kennen geen drempel — die zijn altijd in scope.
Voor de meeste MKB-importeurs is 2026 het goedkoopste CBAM-jaar ooit: de phase-in factor is 2,5%. Op basis van de Q1 2026-certificaatprijs van €75,36/tCO₂e en de defaultemissiewaarde voor BF/BOF warm gewalst staal (1,370 tCO₂e/t) bedragen de certificaatkosten voor 100 ton staal €284 voor het hele jaar. Bij 500 ton is dat circa €1.400. Dit zijn de directe certificaatkosten; de administratieve kosten (eHerkenning, eventueel verificateur, boekhouding) zullen in 2026 doorgaans hoger uitvallen dan de certificaatkosten zelf.
Default values zijn gestandaardiseerde emissiefactoren per CN-code en herkomstland, vastgesteld door de Europese Commissie. Ze bevatten een opslag van 10% (voor staal/aluminium/cement in 2026). Elke importeur kan ze gebruiken zonder leveranciersdata en zonder externe verificatie. Actual values zijn werkelijke emissiedata van uw specifieke leverancier, aangeleverd via een CBAM Communication Template. Ze vereisen verificatie door een geaccrediteerde auditor (verplicht vanaf 2027). Voor de meeste MKB-importeurs zijn default values in 2026 de praktische keuze.
Als uw expediteur optreedt als indirecte douanevertegenwoordiger — hij declareert op eigen naam namens u — liggen de CBAM-verplichtingen bij de expediteur, niet bij u als koper van de goederen. Treedt de expediteur op als directe douanevertegenwoordiger (hij declareert op uw naam), dan blijven de verplichtingen bij u als importeur. Bespreek deze rol expliciet met uw logistiek dienstverlener.
Controleer of uw producten onder CBAM vallen
Weet u niet zeker of uw specifieke producten in scope zijn? Gebruik de CBAM Calculator voor een directe schatting van uw 2026-verplichting op basis van uw importvolume en producttype.
Wilt u HS-code en CBAM-status in één stap controleren? Probeer Import8 — classificeer uw product met AI en zie meteen of het een CBAM-markering draagt. Begin met 5 gratis credits — geen creditcard nodig.
Bronnen
De volgende officiële bronnen liggen ten grondslag aan de claims op deze pagina. Verificatiedatum: 18 mei 2026.
- Verordening (EU) 2023/956 — CBAM-basisverordening (EUR-Lex)
- Verordening (EU) 2025/2083 — Omnibus-vereenvoudiging (EC TAXUD)
- Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2548 — CBAM-certificaatprijs methodologie (EC CBAM-prijspagina)
- Uitvoeringsverordening (EU) 2025/2621 — Defaultemissiewaarden (EUR-Lex)
- NEa CBAM-interventiebeleid 2026 (emissieautoriteit.nl, gepubliceerd 17 december 2025)
- NEa — Toezicht en handhaving CBAM (emissieautoriteit.nl)
- CBAM — Europese Commissie DG TAXUD
- CBAM Registry and Reporting (Europese Commissie)
Laatst geverifieerd: 18 mei 2026. CBAM-regels veranderen — raadpleeg altijd officiële bronnen voor de actuele stand voordat u compliancebeslissingen neemt. Deze pagina is uitsluitend informatief en vormt geen juridisch of douane-advies. Raadpleeg de NEa of een douane-expert voor uw specifieke situatie.
