Certificate of origin: wanneer je het nodig hebt en wat erop moet staan

Laatst bijgewerkt: 9 november 2026.

Een certificate of origin laat zien in welk land je goederen gemaakt zijn. Je hebt het niet bij elke zending nodig. Maar is het nodig en klopt het niet, dan betaal je meer invoerrecht of ligt je zending stil.

Kort antwoord

Een certificate of origin (oorsprongsbewijs) laat zien in welk land de goederen gemaakt zijn. Je hebt het nodig als je een voorkeurstarief vraagt onder een handelsakkoord of het SAP, of als de douane vraagt de oorsprong aan te tonen, bijvoorbeeld bij antidumping.

Voor goederen uit China bestaat geen voorkeurstarief. Daar telt de niet-preferentiële oorsprong, en die moet op al je documenten hetzelfde zijn.

Wat je moet doen

  1. 1 Zoek in TARIC met je goederencode en het land van oorsprong of er een voorkeurstarief of een maatregel zoals antidumping geldt.
  2. 2 Vraag je leverancier vóór verzending om het bewijs dat bij dat akkoord of die maatregel hoort.
  3. 3 Controleer of exporteur, omschrijving, hoeveelheid en land van oorsprong overeenkomen met de factuur en de paklijst.
  4. 4 Bewaar het bewijs bij de andere documenten van de zending, minstens 3 jaar.

Wat is een certificate of origin?

Een certificate of origin, in het Nederlands oorsprongsbewijs of certificaat van oorsprong, is een document dat zegt in welk land de goederen gemaakt zijn. Dat is niet altijd het land waar je ze koopt of vandaan verscheept. Goederen die helemaal in één land zijn verkregen, hebben daar hun oorsprong. Zijn er meer landen bij betrokken, dan ligt de oorsprong in het land waar de laatste ingrijpende be- of verwerking plaatsvond (DWU artikel 60).

De oorsprong bepaalt mee welk invoerrecht je betaalt en of er maatregelen gelden, zoals antidumping of een tariefcontingent. Op je douaneaangifte staat per artikel het land van oorsprong. Het oorsprongsbewijs is het document waarmee je dat onderbouwt.

Wanneer heb je een oorsprongsbewijs nodig?

Niet bij elke zending. Het land van oorsprong moet altijd op je aangifte staan, maar een apart bewijs heb je in twee gevallen nodig.

Het eerste: je wilt een lager tarief of een nultarief onder een handelsakkoord van de EU of het stelsel van algemene preferenties (SAP). Dan moet je de voorkeursoorsprong bewijzen. Zonder geldig bewijs betaal je het gewone tarief.

Het tweede: de douane vraagt je de oorsprong aan te tonen (DWU artikel 61). In de praktijk gebeurt dat vooral als er voor goederen uit een bepaald land een maatregel geldt, zoals een antidumpingrecht. Het Douanewetboek schrijft daarvoor geen vaste vorm voor. Een certificaat uit het land van uitvoer helpt, maar ook andere stukken kunnen de oorsprong aantonen, zoals gegevens over waar en hoe het product gemaakt is.

Daarnaast vragen kopers of banken er soms zelf om, bijvoorbeeld bij betaling met een letter of credit. Dat is dan een afspraak in het contract, geen eis van de douane.

Of het voor jouw product speelt, zie je in TARIC. Zoek op je goederencode met het land van oorsprong en kijk of er een voorkeurstarief of een maatregel op oorsprong staat. Dat kan met de TARIC-opzoektool.

Preferentiële of niet-preferentiële oorsprong

Er zijn twee soorten oorsprong, elk met eigen regels. Een bewijs van de ene soort zegt niet automatisch iets over de andere.

Preferentiële oorsprong geeft recht op een voorkeurstarief. De regels staan in het handelsakkoord zelf of in de SAP-regels, en ze verschillen per akkoord (DWU artikel 64). Ook het bewijs verschilt. Onder een deel van de akkoorden is het een certificaat zoals de EUR.1, afgegeven door de bevoegde autoriteit in het land van uitvoer, meestal de douane. Onder andere akkoorden is het een verklaring van de exporteur op de factuur of een ander handelsdocument, de statement on origin. Bij het SAP en een deel van de akkoorden moet de exporteur daarvoor geregistreerd zijn in het REX-systeem, behalve bij kleine zendingen tot € 6.000.

Niet-preferentiële oorsprong geeft geen lager tarief. Die telt voor het gewone tarief en voor antidumping, tariefcontingenten, sancties en andere maatregelen die per land gelden (DWU artikel 59). Een certificaat daarvan komt meestal van een kamer van koophandel of een andere bevoegde instantie in het land van uitvoer. Verplicht is het meestal niet: volgens de Europese Commissie hoort de douane zo'n certificaat uit een derde land alleen te eisen bij bijzondere invoerregelingen.

Goederen uit China

De EU heeft geen handelsakkoord met China, en China valt niet meer onder het SAP. Voor goederen uit China bestaat dus geen voorkeurstarief, en een bewijs van voorkeursoorsprong uit China levert niets op.

Wat wel telt, is de niet-preferentiële oorsprong. Voor een aantal producten uit China gelden antidumpingrechten, soms van meer dan 100%. Komen zulke goederen via een ander land, dan veranderen alleen overladen, ompakken of een nieuw etiket de oorsprong niet (Gedelegeerde Verordening 2015/2446, artikel 34). Ze blijven dan Chinees, met het antidumpingrecht erbij. Welke producten het betreft, lees je in de gids over antidumping op goederen uit China.

Wat moet er op een certificate of origin staan?

Een niet-preferentieel certificaat noemt meestal de exporteur en de ontvanger, de omschrijving van de goederen met merken en nummers, de hoeveelheid en het gewicht, het land van oorsprong, en de stempel en handtekening van de instantie die het afgaf, met een datum. Een vaste vorm schrijft de EU alleen voor bij een klein aantal producten onder bijzondere invoerregelingen. Dan moet het certificaat zijn afgegeven door de bevoegde autoriteit van het derde land of een instantie die zij daarvoor aanwijst, voordat de goederen voor uitvoer zijn aangegeven (Uitvoeringsverordening 2015/2447, artikel 57).

Bij een bewijs van voorkeursoorsprong schrijft het akkoord voor wat erop moet. Een EUR.1 is een vast formulier. Een statement on origin is een vaste tekst die de exporteur op de factuur zet, met onder meer zijn naam of REX-nummer en het land van oorsprong. Wijkt de tekst af van wat het akkoord voorschrijft, dan weigert de douane in de praktijk het voorkeurstarief.

In alle gevallen moet je het bewijs kunnen koppelen aan je factuur en paklijst: dezelfde omschrijving, dezelfde hoeveelheid en dezelfde exporteur.

Fictief voorbeeld van een certificate of origin, gemarkeerd als VOORBEELD. Genummerde markeringen tonen exporteur, ontvanger, land van oorsprong, omschrijving en hoeveelheid van de goederen, en de stempel en handtekening van de instantie.

Veelgemaakte fouten

De meeste fouten zitten niet in het certificaat zelf, maar tussen het certificaat en de andere documenten. Het land van oorsprong op het certificaat is een ander land dan op de factuur of de paklijst. De omschrijving of de hoeveelheid wijkt af van de factuur. Of de exporteur op het certificaat is een ander bedrijf dan de verkoper op de factuur, zonder dat duidelijk is waarom.

Ook vaak fout: verzendland en oorsprongsland worden door elkaar gehaald, terwijl goederen via een ander land kunnen komen dan waar ze gemaakt zijn. Er wordt een voorkeurstarief gevraagd met een bewijs dat niet past bij het akkoord, of dat te oud is. Een bewijs van voorkeursoorsprong is maar een beperkte tijd geldig, en hoe lang staat in het akkoord. Of het certificaat mist de stempel of handtekening van de instantie.

Blijkt een voorkeurstarief achteraf niet te kloppen, dan kan de douane het invoerrecht naheffen, in de regel tot 3 jaar na het ontstaan van de douaneschuld (DWU artikel 103).

Laat de oorsprong controleren voordat de douane dat doet

Laat je zending controleren

Import8 legt de oorsprong op je factuur, paklijst, vervoersdocument en oorsprongsbewijs naast elkaar en laat zien waar ze niet kloppen, met de bron erbij. Je krijgt een bericht dat je zo naar je leverancier kunt sturen. Een gratis account heeft 5 credits, zonder creditcard.

Controleer je zending →

Veelgestelde vragen over het oorsprongsbewijs

Wat is een certificate of origin?

Een certificate of origin (oorsprongsbewijs) is een document dat zegt in welk land de goederen gemaakt zijn. De douane gebruikt de oorsprong om te bepalen welk invoerrecht je betaalt en of er maatregelen gelden, zoals antidumping. Dat land is niet altijd het land waar je koopt of vandaan verscheept.

Wanneer heb ik een oorsprongsbewijs nodig?

Als je een voorkeurstarief vraagt onder een handelsakkoord van de EU of het stelsel van algemene preferenties (SAP), en als de douane je vraagt de oorsprong aan te tonen, bijvoorbeeld omdat er antidumping geldt. Het land van oorsprong staat altijd op je aangifte, maar een apart bewijs is niet bij elke zending nodig.

Wat is het verschil tussen preferentiële en niet-preferentiële oorsprong?

Preferentiële oorsprong geeft recht op een lager tarief onder een handelsakkoord of het SAP, met regels en bewijs per akkoord, zoals een EUR.1 of een statement on origin. Niet-preferentiële oorsprong geeft geen tariefvoordeel. Die telt voor het gewone tarief, antidumping, contingenten en andere maatregelen. Een certificaat daarvan, meestal van een kamer van koophandel in het land van uitvoer, is in de regel niet verplicht.

Heb ik een certificate of origin nodig voor goederen uit China?

Een voorkeurstarief bestaat niet voor goederen uit China: de EU heeft geen handelsakkoord met China en China valt niet meer onder het SAP. Wel kan de douane je vragen de oorsprong aan te tonen, vooral als er antidumping geldt. Een certificaat uit China helpt daarbij, maar is meestal niet verplicht.

Wie geeft een certificate of origin af?

Een niet-preferentieel certificaat komt meestal van een kamer van koophandel of een andere bevoegde instantie in het land van uitvoer. Een EUR.1 wordt afgegeven door de bevoegde autoriteit van het land van uitvoer, meestal de douane. Een statement on origin maakt de exporteur zelf, op de factuur of een ander handelsdocument.

Wat is een EUR.1?

Een EUR.1 is een certificaat van voorkeursoorsprong dat de bevoegde autoriteit in het land van uitvoer afgeeft, meestal de douane. Het wordt gebruikt onder een deel van de handelsakkoorden van de EU. Welk bewijs bij jouw zending hoort, een EUR.1 of een statement on origin, staat in het akkoord met het land van uitvoer.

Bronnen

Verificatiedatum: november 2026.

Deze pagina helpt bij de voorbereiding en is geen juridisch of douaneadvies. Check belangrijke punten bij je expediteur of de Douane.

Wat nu

Wil je weten of jouw zending klopt? Laat de documenten controleren voordat ze bij de douane liggen.

Zending controleren

Upload de factuur, paklijst en de rest van één zending. Je ziet per document wat er niet klopt, wat ontbreekt en wat je leverancier moet aanpassen.

HS-code bepalen

Beschrijf je product of upload een foto. Je krijgt de HS- of TARIC-code en de reden waarom.

Documenten per HS-code opzoeken

Vul een HS-code in en zie welke EU-regels gelden, zoals CBAM, GPSR, REACH of antidumping, met de tekst uit EUR-Lex erbij.

Import8

Welkom terug

Log in op je account

Wachtwoord vergeten?

Nog geen account?

Import8

Account aanmaken

Begin met 5 gratis credits

Wat voor organisatie ben je? (optioneel)
Hoeveel zendingen per maand? (optioneel)

Heb je al een account?